giỏ hàng
Giỏ hàng

Di Tích Lịch Sử Thành Nhà Hồ, Kiến Trúc Xây Dựng Bằng Đá Độc Đáo Có Một Không Hai

Di Tích Lịch Sử Thành Nhà Hồ, Kiến Trúc Xây Dựng Bằng Đá Độc Đáo Có Một Không Hai. Thành được Hồ Quý Ly cho xây dựng vào năm 1397, còn được gọi là Tây Đô để phân biệt với Đông Đô (Thăng Long - Hà Nội). Sau khi xây thành, Hồ Quý Ly đã dời đô từ Thăng Long về Tây Đô. Là kinh đô của nhà Hồ, 4 bên mặt thành được bao quanh bằng tường đá với tổng khối lượng đá xây thành khoảng 20.000m3 và gần 100.000m3 đất được đào đắp.  
 
Di Tích Lịch Sử Thành Nhà Hồ, Kiến Trúc Xây Dựng Bằng Đá Độc Đáo Có Một Không Hai
Di Tích Lịch Sử Thành Nhà Hồ, Kiến Trúc Xây Dựng Bằng Đá Độc Đáo Có Một Không Hai
 
Kỹ thuật xây dựng thành công các bức tường thành bằng đá lớn đã phát huy ảnh hưởng của nó tới kỹ thuật xây dựng nhiều tòa thành sau đó ở khu vực, nhưng kỳ vĩ nhất, đặc sắc nhất chỉ có Thành Nhà Hồ vốn được xem như một hiện tượng đột khởi "vô tiền khoáng hậu" trong lịch sử xây dựng kiến trúc thành quách Việt Nam và khu vực.  
Làm thế nào để có thể xây dựng được những bức tường đá đồ sộ với các khối đá nặng từ hơn 10 tấn đến trên 20 tấn lên tới độ cao hàng chục mét trong điều kiện kỹ thuật thủ công thế kỷ 14 ? Làm sao tòa thành đồ sộ được hoàn thành một cách nhanh chóng và vững chắc trong một thời gian ngắn với một xã hội đang bận rộn công cuộc cách tân đất nước. Đó là các vấn đề nghiên cứu khó khăn, hấp dẫn và lâu dài ở phía trước. 
Các nghiên cứu bước đầu của các học giả Việt Nam và quốc tế cho thấy để xây dựng được tòa thành đá khổng lồ đó, đòi hỏi phải có một hệ thống các biện pháp liên hoàn, vận trù vô cùng phức tạp, công phu: Từ việc khai thác đá đến việc gia công đá, từ việc xây dựng đường đến kỹ thuật vận chuyển đá, từ việc nâng các khối đá khổng lồ này từ mặt đất lên tới độ cao trên 10m, đến việc căn chỉnh ngay ngắn sao cho vừa đảm bảo được yêu cầu kỹ thuật quân sự vừa đảm bảo được yêu cầu mỹ thuật kiến trúc. Tất cả đòi hỏi phải có sự tính toán khoa học, chi ly với độ chuẩn xác cao. 
 
Di Tích Lịch Sử Thành Nhà Hồ, Kiến Trúc Xây Dựng Bằng Đá Độc Đáo Có Một Không Hai
Di Tích Lịch Sử Thành Nhà Hồ, Kiến Trúc Xây Dựng Bằng Đá Độc Đáo Có Một Không Hai
 
Kỹ thuật xây dựng Thành nhà Hồ, là công trình độc nhất vô nhị tại Việt Nam. Đá được khai thác từ các mỏ núi đá vôi vô tận ở quanh thành như Đốn Sơn (Vĩnh Thành), núi Hắc Khuyển (Vĩnh Long), núi Song Tượng (Vĩnh Yên) được gia công, chế tác tại chỗ, rồi vận chuyển theo đường sông và đường bộ. Việc gia công tại chỗ vừa thuận tiện chế tác vừa giảm bớt sức nặng của đá trên đường vận chuyển. Để vận chuyển được các khối đá lớn trên đường bộ, bước đầu phân tích các dấu tích và di vật ở hiện trường đã thấy được, trước hết, người ta phải xây dựng đường sá đươc đầm nện chắc chắn, phẳng phiu. Trên các con đường đó, để vận chuyển các khối đá lớn, người thợ đã tạo ra hệ thống băng chuyền thủ công là các bi đá và các con lăn bằng gỗ, kếp hợp với sức kéo, sức đẩy, sức tì ép của người, kết hợp với sức kéo của trâu, voi…Hàng ngàn viên bi đá các cỡ (kích thước từ 10cm - 30cm) thu được ở quanh thành là chứng tích xác thực của dây chuyền công nghệ đó. Trên các băng chuyền này, đá được nhích chuyển từng bước, từng bước một cách kiên trì, bền bỉ về nơi xây dựng. Tại vị trí xây dựng, để nâng các khối đá chồng xếp theo phương thẳng đứng người ta tiếp tục sử dụng kỹ thuật băng chuyền như trên và các lớp lũy đất có chiều thoai thoải ở phía trong để nâng dần các khối đá lên cao. Để tiện việc xây xếp, người ta đã tính toán để các viên lớn xếp ở dưới, các viên nhỏ xếp ở trên theo kiểu so le hình chữ "công", xếp hòn đá phía dưới hơi choãi ra, hòn đá trên hơi thu nhỏ vào. 
Một quy trình xây dựng khoa học cũng đã được tính toán và thực hiện ở đây. Đó là sự kết hợp giữa việc đào hào với việc xây dựng lũy đất và tường đá. Các kỹ sư xây dựng thời Trần – Hồ đã tính toán và cho tiến hành đào hào thành trước rồi lấy đất đào hào kết hợp với các loại cát sỏi, đá dăm để đắp lũy đất.  Các vật liệu này vừa làm cho lũy đất vững chắc hơn, vừa chống trơn trượt. Khi lũy đất đã dần dần hình thành thì việc xây dựng lớp tường đá cũng bắt đầu. Chính lớp lũy đất ở mặt trong sẽ là các bậc thang kết hợp với các băng chuyền để chuyển và nâng dần các khối đá lớn lên cao. Khi tường đá xây xong thì về cơ bản các lớp lũy đất cũng xây xong. Đó quả là một sự tính toán khoa học và phối hợp rất nhịp nhàng, bài bản. 
Các cửa vòm cuốn đá được xây dựng kỳ công hơn, một mẫu mực độc nhất về việc sử dụng những khối đá vôi to lớn được đẽo gọt và lắp ghép một cách tài tình. Đá xây dựng ở đây phải được chế tác nhẵn phẳng ở tất cả các mặt và chế tạo thêm loại có hình nêm kiểu "múi bưởi". Để xây dựng các cửa vòm cuốn đá, người ta phải sử dụng đất đắp hình cửa cuốn theo kích thước đã định từ trước làm cốt. Việc di chuyển và sắp xếp các khối đá cũng tương tự như việc xây tường nhưng chỉ khác là các vị trí cuốn vòm được xếp loại đá hình "múi bưởi". Khi xây dựng xong chỉ việc moi đất "cốt" ra. Sức nặng của các khối đá hình múi bưởi tự nó ép lại tạo thành các cổng thành đá kiên cố mà hơn 600 năm qua, bất chấp sự tàn phá của thời gian và bom đạn chiến tranh vẫn còn được bảo tồn nguyên vẹn. Thành Nhà Hồ được coi là tòa thành đá duy nhất còn lại ở Đông Nam Á và là một trong rất ít còn sót lại trên thế giới.
 
Di Tích Lịch Sử Thành Nhà Hồ, Kiến Trúc Xây Dựng Bằng Đá Độc Đáo Có Một Không Hai
Di Tích Lịch Sử Thành Nhà Hồ, Kiến Trúc Xây Dựng Bằng Đá Độc Đáo Có Một Không Hai
 
Thành Nhà Hồ nằm trên hai xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Cách thủ đô Hà Nội khoảng 150km về phía Nam, cách thành phố Thanh Hóa khoảng 45km về phía Tây Bắc. Từ Hà Nội có thể đến di tích theo đường quốc lộ 1A sau đó rẽ về phía Tây theo con đường 7 qua Kim Tân, hoặc theo con đường 217 qua xã Hà Trung, Hà Lĩnh. Từ thành phố Thanh Hóa có thể đến di tích theo con đường 45. Còn nếu đi theo đường Hồ Chí Minh, từ cả hai phía Bắc – Nam đều có thể đến di tích theo con đường 45 qua Cẩm Thủy đến Vĩnh Lộc.